Kwaliteitstoetsen onder de loep: Redundantie tussen de Kwaliteitstoetsen uit het Beleidskompas

Het Beleidskompas is sinds het voorjaar van 2023 de gebruikelijke methode voor het opstellen van beleid binnen de Rijksoverheid. Het Beleidskompas is de Nederlandse invulling van het Regulatory Impact Assessment en bevat vijf hoofdvragen en een centrale, terugkomende vraag. De bouwstenen van het Beleidskompas, de kwaliteitseisen die zijn opgesteld door de ministerraad, worden getoetst door kwaliteitstoetsen die worden uitgevoerd na uitwerking van het Beleidskompas. Eerder onderzoek naar de voorganger van het Beleidskompas heeft aangetoond dat deze kwaliteitstoetsen onderling veel overlap, oftewel redundantie, vertonen. Volgens betrokkenen bij de ontwikkeling van het Beleidskompas is dit tot op heden nog niet weggenomen. In deze masterscriptie is onderzocht of en in welke mate er sprake is van redundantie tussen de kwaliteitstoetsen uit het Beleidskompas en in welke mate dit invloed heeft op het beleidsproces. Voor dit onderzoek is gebruik gemaakt van twee kwalitatieve onderzoeksmethoden, waarbij documentanalyse is gebruikt om de redundantie op te sporen en interviews zijn gebruikt om te onderzoeken in welke mate deze redundantie effect heeft op het beleidsproces. Uit de resultaten bleek dat er sprake is van redundantie tussen zes van de zeven onderzochte kwaliteitstoetsen maar dat de mate hiervan varieert. Zo kwam in vijf kwaliteitstoetsen de vraag terug waarin gevraagd werd naar de betrokken doelgroepen en werd in vier kwaliteitstoetsen gevraagd om de gevolgen en/of effecten van het beleidsvoorstel. Verder verwezen veel kwaliteitstoetsen naar (het uitvoeren van) andere kwaliteitstoetsen. Daarnaast was er ook sprake van redundantie tussen de vragen uit de kwaliteitstoetsen en het Beleidskompas. De interviews met respondenten, variërend van beleidsmedewerkers tot betrokkenen van het Beleidskompas, gaven aan dat deze redundantie een negatief effect had op het beleidsproces. Zo werd deze redundantie ervaren als dubbel werk, zorgde het voor irritatie en belemmerde het de doorstroming van besluitvorming in het beleidsproces. Dit onderzoek laat zien dat er sprake is van redundantie tussen de kwaliteitstoetsen uit het Beleidskompas en dat dit een negatief effect heeft op het beleidsproces. Op basis hiervan wordt aanbevolen om zowel het Beleidskompas als de kwaliteitstoetsen te herzien om vragen/ procedures mogelijk te schrappen of samen te voegen. Een andere aanbeveling is het creëren van een cloudachtige-werkomgeving waarin zowel het Beleidskompas als de kwaliteitstoetsen zijn opgenomen, zodat er tegelijkertijd samen aan gewerkt kan worden. Hierin kunnen vragen automatisch worden ingevuld en is een duidelijk overzicht beschikbaar.