Samen Sterk! Taal en Lezen in het Rotterdams Onderwijsbeleid

Dit onderzoek richt zich op de vraag onder welke voorwaarden sturing door de gemeente vanuit het Rotterdams Onderwijsbeleid (ROB) 2019-2024 effectief heeft bijgedragen aan de verbetering van de taal- en leesvaardigheden van middelbare scholieren, en hoe informele samenwerking tussen de gemeente Rotterdam en het voortgezet onderwijs deze effectiviteit heeft beïnvloed. Het probleem van afnemende taal- en leesvaardigheden is complex en verweven met andere problemen zoals personeelstekorten, de nasleep van COVID-19, en sociaal-economische en sociaal-culturele factoren. De diversiteit aan betrokkenen en de politiek gevoelige omgeving compliceert het vraagstuk verder waardoor het als 'wicked’ wordt beschouwd. De sturing vanuit het ROB was niet in alle opzichten toereikend voor de complexiteit, wat de effectiviteit om bij te dragen aan de taal- en leesvaardigheden van middelbare scholieren heeft beperkt. De belangrijkste voorwaarde voor effectieve sturing vanuit het ROB op taal en lezen was veerkracht, wat werd versterkt door informele samenwerking. Veerkracht uitte zich in vrijheid die scholen kregen om zelf invulling te geven aan de beleidsinterventies. Hierin herkenden scholen ook de reflexiviteit van de sturing. Echter, de gemeente werd soms als te sturend ervaren, wat de vrijheid van invulling voor scholen beperkte. Dit had negatieve gevolgen voor de effectiviteit van het beleid. Daarnaast verminderde een gebrek aan responsieve sturing de effectiviteit van het ROB. De gemeente wilde in het ROB graag resultaten boeken op basisvaardigheden door leerprestaties te verhogen. Scholen geven juist aan baat te hebben bij een meer indirecte, bredere inzet op taal en lezen door de gemeente. Binnen en buiten de school. Tenslotte miste het ROB vernieuwende aanpakken door effectiviteitsmeting die niet passend was op interventies ter bevordering van taal- en leesvaardigheden. Op basis van de bevindingen beveelt dit onderzoek de gemeente aan om informele samenwerking te gebruiken om de behoeften van scholen te peilen en deze te beantwoorden in het beleid, zodat deze beter aansluit bij de behoeften vanuit het scholenveld. Daarnaast wordt de gemeente aanbevolen om duidelijke, meetbare doelen te stellen voor interventies met een transparant monitoringssysteem. Ook wordt aanbevolen innovatie te stimuleren door het faciliteren van pilots met nieuwe methoden en organisatie van regelmatige feedbacksessies. Tenslotte is het van belang dat stabiliteit in sturing wordt gewaarborgd voor een integrale aanpak van complexe vraagstukken.