Prosociaal gedrag, gedrag waarbij je anderen helpt, is cruciaal voor adaptief functioneren, maar kent diverse uitingen en onderliggende motivaties. Hoewel de invloed van ouders gedurende de adolescentie verandert is het onduidelijk hoe specifieke opvoedingsdimensies in deze fase samenhangen met verschillende vormen van prosociaal gedrag van adolescenten. In deze studie is onder 142 adolescenten (9-19 jaar) getoetst in hoeverre de ervaren opvoedingsdimensies (responsiviteit, autonomie-ondersteuning, gedragscontrole en psychologische controle) samenhangen met altruïsme en emotionele steun, en of de leeftijd van de adolescent deze relaties beïnvloedt. De resultaten toonden aan dat de invloed van positieve opvoedingsdimensies op prosociaal gedrag niet constant is, maar verandert per leeftijdsfase. Ouderlijke responsiviteit hing in de vroege adolescentie positief samen met emotionele steun, maar in de late adolescentie uitsluitend met altruïsme. De positieve samenhang tussen autonomie-ondersteuning en emotionele steun was eveneens beperkt tot de late adolescentie. Tot slot voorspelde psychologische controle meer emotionele steun. Geconcludeerd kan worden dat de invloed van opvoeding op prosociaal gedrag niet eenduidig is, maar fundamenteel voorwaardelijk is aan de cognitieve rijping en ontwikkelingsfase van de adolescent. Bovendien suggereert het effect van psychologische controle dat prosociaal gedrag zich ook kan manifesteren als een copingmechanisme, wat benadrukt dat de klinische praktijk altijd de onderliggende motivatie van het gedrag moet meewegen.

Toenders, Y.J., Harrewijn, A.
hdl.handle.net/2105/78007
Psychology
Erasmus School of Social and Behavioural Sciences

Scheepmaker, D. (2026). Leeftijd als Moderator Tussen Ervaren Opvoedingsstijl en Prosociaal Gedrag bij Adolescenten. In Psychology.http://hdl.handle.net/2105/78007