Opgavegericht werken; een nieuw frontier Een kwalitatief casestudy onderzoek naar de implementatie en ervaringen van opgavegericht werken bij Nederlandse gemeenten

Opgavegericht werken is een manier van werken die met toenemende mate wordt geïmplementeerd binnen Nederlandse overheidsorganisaties. Omdat opgavegericht werken nieuw is en tot op heden nog vol in ontwikkeling is, blijkt er echter weinig wetenschappelijke literatuur te bestaan. Dit exploratieve onderzoek had als doel om een basis te leggen voor vervolgonderzoek naar opgavegericht werken. Dit is gebeurd door te analyseren hoe gemeenten opgavegericht werken in de praktijk vormgeven en welke rol de organisatiestructuur daarin speelt volgens betrokken medewerkers. Het onderzoek heeft zich gericht zich op de volgende hoofdvraag: “Wat is de relatie tussen de organisatiestructuur en het werken met een opgave gerichte werkwijze binnen Nederlandse gemeenten?” Dit onderzoek heeft diepte-interviews gehouden met 20 respondenten uit acht verschillende gemeenten. De vergaarde data zijn op een inductieve manier gecodeerd en geanalyseerd. Uit de resultaten van dit onderzoek is gebleken dat er geen uniforme definitie of benadering van opgavegericht werken bestaat. Na het analyseren van de implementatie van opgavegericht werken bij de gemeenten zijn er drie typologieën van implementatievormen van opgavegericht werken onderscheiden: teamgericht, decentraal en verbindend. Deze typologieën illustreren de verschillen in hoe Nederlandse gemeenten opgavegericht werken hebben vormgegeven in hun organisatiestructuur. Daarnaast zijn in dit onderzoek vijf contextfactoren vastgesteld die volgens respondenten van invloed zijn op de beleving van het werken aan opgaven. Hieronder vallen: de ondersteuning van bestuur en directie, de relatie van de opgave tot de lijnorganisatie, gemeenschappelijke taal en methodiek, evaluatie en verantwoording, en de relatie met externe partners. Hoewel deze factoren in alle gemeenten relevant zijn, zijn er per implementatievorm verschillen in de mate waarin ze als belemmerend of ondersteunend worden ervaren. Op basis van deze bevindingen is geconcludeerd dat de wijze waarop opgavegericht werken is geïmplementeerd in de organisatiestructuur invloed heeft op hoe het werken aan opgaven in de praktijk wordt uitgevoerd en ervaren.