EEN GEKLEURD CANVAS Een onderzoek naar de invloed van de huidige financiële strategie van Nederlandse kunstmusea op de invulling van hun maatschappelijke functie

Deze scriptie onderzocht de invloed van de huidige financiële strategie van Nederlandse kunstmusea op de invulling van hun maatschappelijke functie. Musea staan onder financiële druk door hoge inflatie en teruglopende subsidie inkomsten, tegelijkertijd worden ze verwacht als publieke instelling gehoor te geven aan een maatschappelijke rol in de samenleving. Met dit onderzoek werd beoogd inzicht te geven in de manier waarop de financiële keuzes invloed hebben op hun maatschappelijke rol, daarnaast om causale of samenhangende verbanden daarbinnen te verklaren. In deze studie is kwalitatief onderzoek gedaan op basis van semigestructureerde interviews en documentanalyse. Het onderzoek toont aan dat subsidieafhankelijke musea veelal een strategie aanhouden die inzet op netwerken, inzetten op commercialisering en fondsenwerving. De maatschappelijke functie wordt geformuleerd op basis van de educatieve, participatieve en inclusieve pijler. Daarnaast benadrukken de musea het belang van de intrinsieke ervaring, die moeilijk in maatschappelijke waardering te vatten is. Er is een relatie aangetoond tussen de financiële strategie en de maatschappelijke functie van musea in de zin dat de strategie richting geeft aan wat musea in de praktijk als uitvoerbaar beschouwen. De maatschappelijke functie wordt daarmee niet alleen door de musea ingevuld vanuit intrinsieke overtuigingen, maar ook gevormd langs de lijnen van wat financieel haalbaar is binnen het bestaande stelsel van cultuurfinanciering. Subsidieverstrekkers en fondsen worden op basis van het onderzoek aangespoord recht te laten doen aan een divers cultuurlandschap dat gericht is op een brede definitie van maatschappelijke waarde. Zij kunnen dit doen door de huidige focus op maatschappelijke thema’s of prestatie-eisen meer in te richten op een manier die musea de ruimte geven om naar eigen inzicht hun maatschappelijke kracht tot uiting te brengen. Ook biedt dit onderzoek een aanleiding tot vervolgonderzoek over de vraag hoe publieke waarde in de culturele sector wordt gedefinieerd. Het huidige cultuurbeleid legt steeds meer nadruk op het aantoonbaar maken van maatschappelijke opbrengsten, wat de vraag oproept hoe maatschappelijke en politieke verwachtingen cultuur vormgeven en wat dit betekent voor de rol van kunst en cultuur in het publieke domein.