Abstract Adolescenten in Nederland vertonen een hoog risico op alcohol- en cannabisgebruik, maar de rol van cognitieve factoren, zoals IQ en executief functioneren (EF), en de associatie met middelengebruik is nog onvoldoende begrepen. De huidige studie onderzocht de rol van EF in de relatie tussen IQ en alcohol- en cannabisgebruik tijdens de adolescentie. Middels data uit het iBerry Study- cohort, bestaande uit adolescenten met een verhoogd risico op het ontwikkelen van psychopathologie, werd de associatie tussen IQ op baseline en alcohol- en cannabisgebruik tijdens de eerste vervolgmeting geanalyseerd, met EF als mogelijke moderator. In de analyses is gecorrigeerd voor leeftijd, sekse, etniciteit, huishoudinkomen en psychopathologie. De resultaten tonen aan dat een hoger IQ samenhangt met een lagere kans op recreatief of frequent alcoholgebruik, terwijl geen significante relatie werd gevonden tussen IQ en cannabisgebruik. EF was geen significante voorspeller voor alcoholgebruik, maar wel van cannabisgebruik. Daarnaast bleek EF geen modererende rol te spelen in de relatie tussen IQ en alcohol- of cannabisgebruik. Deze bevindingen suggereren dat IQ en EF weliswaar afzonderlijk gerelateerd zijn aan alcohol- en cannabisgebruik, maar dat EF geen modererende factor vormt in deze relatie. Toekomstig onderzoek is nodig om de onderliggende mechanismen tussen IQ, EF en middelengebruik beter te begrijpen en deze kennis te vertalen naar effectieve preventie- en interventiestrategieën.

Franken, I.H.A., Kroon, E.
hdl.handle.net/2105/78117
Psychology
Erasmus School of Social and Behavioural Sciences

Den Braber, R.A. (2026). De Invloed van IQ en Executief Functioneren op Alcohol- en Cannabisgebruik bij Adolescenten. In Psychology.http://hdl.handle.net/2105/78117