De burgerschapsdocent is ook een mens

In een gepolariseerde samenleving staan burgerschapsdocenten voor de complexe taak om controversiële thema’s rond o.a. culturele diversiteit te bespreken. Waar de literatuur didactische richtlijnen biedt, blijven de spanningen die docenten tussen hun professionele rol en persoonlijke emoties ervaren onderbelicht. Dit onderzoek analyseert hoe docenten deze balans in de praktijk vormgeven. Middels tien semi-gestructureerde interviews is de belevingswereld van docenten geanalyseerd, langs concepten als de reacties op ervaren spanning (Hirschman, 1970), de front- en backstage (Goffman, 1959) en Kelly’s (2001) typologie van docent houdingen. De resultaten tonen aan dat docenten hun houding continu balanceren, en afstemmen op de schoolcontext, hun pedagogische visie, ervaren frontstage-eisen en de aard van het onderwerpen. Hierbij moeten ze hun persoonlijke backstage-wereld constant managen. Dit kost “emotionele arbeid” (Hochschild, 1983). Dit uit zich voornamelijk in de aanname van (een variant van) committed partiality, waarbij de grens tussen professionaliteit en persoonlijkheid bewust fluïde blijft, en mag vervagen. De conclusie is dat effectief burgerschapsonderwijs niet alleen strakke didactiek vereist, maar ook afhankelijk is van menselijke afwegingen van de docent. Dit onderzoek biedt daarmee relevante inzichten voor het burgerschapsonderwijs, lerarenopleidingen en het begrip van hoe maatschappelijke polarisatie zich uitwerkt in de klas.