De ambtelijke spagaat in een politieke context

Dit is een kwalitatief onderzoek naar rolconflict bij Nederlandse rijksambtenaren. De studie verkent waarom deze ambtenaren dergelijke conflicten ervaren. Aan de hand van interviews kwamen twee vormen van identiteit naar voren: persoonlijke identiteit (het algemeen belang dienen, interesse in het beleidsterrein, identificatie met doelgroepen, politieke voorkeuren) en professionele identiteit (ambtelijk vakmanschap, loyaliteit en de verhouding met de politiek). Daarnaast wordt geanalyseerd hoe ambtenaren met deze conflicten omgaan. Uit de interviews kwamen meerdere strategieën naar voren, die vervolgens zijn gekoppeld aan het model van Hirschman over ‘loyal’ (zwijgen en blijven), ‘voice’ (intern of openbaar uitspreken) en ‘exit’ (ontslag nemen). Het onderzoek benadrukt de invloed van de organisatiecultuur en de politieke context op de intensiteit van deze conflicten en de gekozen omgangsstrategieën. Het onderzoek draagt bij aan een beter begrip van rolconflicten binnen het ambtelijk apparaat en de maatschappelijke discussie over de rol, neutraliteit en loyaliteit van ambtenaren in een democratische rechtsstaat.