Ouders op verlof: Keuze of kans

Het nieuwe verlof beleid van 2022 tot en met 2025 voor kersverse ouders in Nederland is ingericht met het oog op een meer evenwichtige verdeling van zorgtaken en werk-privébalans binnen gezinnen. Onderzoek naar het gezamenlijke keuzeproces van ouders bij de opname en invulling van verlof onder dit nieuwe beleid is echter beperkt. De huidige studie onderzoekt hoe ouders tussen 2022 en 2025 het vernieuwde verlofbeleid benutten in het eerste levensjaar van hun kind, met aandacht voor het gezamenlijke keuzeproces en de motieven achter hun verlofkeuzes. Sinds 2022 zijn zwangerschaps-, bevallings-, geboorte- en ouderschapsverlof betaald door het Uitvoeringsinstituut Werknemersverzekeringen (UWV). Deze kwalitatieve studie brengt de ervaringen, overwegingen en verlofpraktijken in kaart van veertien heteroseksuele tweeverdieners, waarbij zowel theoretisch als praktisch opgeleide ouders zijn meegenomen. Omdat het gezamenlijke keuzeproces hierbij centraal stond, werden gegevens verzameld via semigestructureerde interviews met beide ouders tegelijk. Deze studie concludeert dat theoretisch opgeleide ouders vaker het volledige verlof benutten en streven naar een gelijkwaardige taakverdeling in de invulling van verlof, terwijl praktisch opgeleide ouders vaker worden geconfronteerd met financiële en sociale barrières die hun verlofopname beperken. Ondanks beleidswijzigingen blijven traditionele genderrollen dominant. Moeders nemen het grootste deel verlof en vervullen primaire zorgtaken, terwijl vaders ook veelvuldig gebruikmaken van de verlofmogelijkheden maar desondanks een ondersteunende rol aannemen. Werkgevers spelen in verlofopname een belangrijke rol, door de flexibiliteit en attitude die zij aannemen.