Omvolking in de praktijk: Hoe denkbeelden over de omvolkingstheorie zich verhouden tot praktijken van individuen die deze ideeën onderschrijven

Het discours rond de omvolkingstheorie verschuift van kleine internetfora naar het publieke debat. Dit onderzoek verkent hoe deze denkbeelden zich vertalen naar het dagelijks leven van individuen die in deze theorie geloven, op het gebied van mediagebruik, levensstijl en politieke participatie. Daarvoor is een kwalitatieve casestudy uitgevoerd in de Nederlandse context op basis van semigestructureerde interviews, niet-participerende observatie en documentanalyse. Het onderzoek maakt gebruik van de praktijkbenadering van Reckwitz, die stelt dat een gedeeld betekeniskader leidt tot gedeelde sociale praktijken. De bevindingen tonen aan dat de interpretaties van de term ‘omvolking’ sterk verschillen en dat bijbehorende praktijken uiteenlopen en gefragmenteerd zijn. Deze fragmentatie kan verklaard worden doordat de term ‘omvolking’ functioneert als lege betekenaar: een term zonder vaste definitie waaraan uiteenlopende groepen hun eigen invulling geven. Hierdoor ontbreekt een gedeeld betekeniskader en ontstaan er geen gedeelde praktijken. Het onderzoek verdiept het begrip van de lege betekenaar en toont hoe het omvolkingsdiscours ook buiten expliciet complotdenken vorm krijgt in uiteenlopende gefragmenteerde sociale praktijken.