Van eigen auto naar deelauto: psychologische factoren achter de intentie tot gebruik van deelauto’s

Nederland staat voor een verdichtingsopgave waarbij tot 2030 circa 900.000 woningen gebouwd moeten worden, voornamelijk in stedelijke gebieden waar parkeerruimte schaars is. Hoewel deelauto’s een bijdrage kunnen bieden voor verlichting van deze ruimtedruk, maakt slechts 6% van de Nederlanders er gebruik van. Dit onderzoek verkent welke psychologische factoren de intentie tot deelautogebruik beïnvloeden bij Nederlandse autobezitters zonder eerdere deelauto-ervaring. Op basis van een aangepaste Theory of Planned Behavior werd een verklarend model opgesteld met attitude, subjectieve norm en waargenomen bruikbaarheid als determinanten van intentie, aangevuld met mobiliteitsgewoonten en milieubewustzijn. 341 Nederlandse autobezitters vulden een online vragenlijst in. De resultaten tonen aan dat attitude, subjectieve norm en waargenomen bruikbaarheid gezamenlijk 48,2% van de variantie in intentie verklaren. Waargenomen bruikbaarheid blijkt de sterkste voorspeller, gevolgd door attitude en subjectieve norm. Mobiliteitsgewoonten hebben een direct negatief effect op intentie en mediëren deels de relatie tussen de drie psychologische factoren en gedragsintentie. Milieubewustzijn is een positieve voorspeller van zowel attitude, subjectieve norm en bruikbaarheid ten aanzien van deelautogebruik. De bevindingen suggereren dat functionele bruikbaarheid doorslaggevender is dan sociale druk of algemene houding. Ingesleten autogewoonten vormen een significante barrière voor gedragsverandering. De bevindingen wijzen erop dat succesvol deelautobeleid verder moet gaan dan voorlichting. Door gewoontes te doorbreken, sociale steun te vergroten en maatwerk te leveren per doelgroep en gebied, kunnen deelauto’s uitgroeien tot een structureel alternatief in een verdichtende stedelijke omgeving.